Warning: Declaration of WCS_Query::get_endpoint_title($endpoint) should be compatible with WC_Query::get_endpoint_title($endpoint, $action = '') in /home/serwe163/domains/ninawojtyra.pl/public_html/wp-content/plugins/woocommerce-subscriptions/includes/class-wcs-query.php on line 104
Jaką dietę stosować u dziecka z niedoborami żelaza, anemią

Z anemią mam osobistą przygodę. Jedna z moich córek zmagała się z nią, będąc niemowlęciem. U niej silna niedokrwistość wynikała z przedwczesnego urodzenia, dlatego konieczne było przetaczanie krwi i terapia erytropoetyną. Do rodzinnych anegdot związanych z tamtym okresem zaliczył się cytat z wypisu szpitalnego, w którym czytamy: „8-tygodniowe niemowlę ZGŁOSIŁO SIĘ do szpitala…”. Dzisiaj się z tego śmiejemy, bo po anemii u mojej córki nie ma już śladu, jednak dzieci z niedokrwistością coraz częściej pojawiają się w moim gabinecie. Często też jestem pytana o to, jak sobie z anemią radzić dietetycznie. Stąd ten artykuł. 

CZYTAJ TAKŻE: jak wybrać dobrego dietetyka?

ODBIERZ BEZPŁATNY E-BOOK

Pomóż mi tworzyć wartościowe treści dla Ciebie.
Wypełnij ankietę i zgarnij bezpłatny e-book "101 pytań o żywienie dzieci"

Co musisz wiedzieć o żelazie?

Żelazo jest pierwiastkiem, który występuje powszechnie zarówno w produktach roślinnych, jak i zwierzęcych. Kłopot w jego dostarczeniu nie wynika z braku źródeł, ale z tego, że biodostępność żelaza jest niska. Oznacza to, że choć w produktach spożywczych jest go całkiem sporo, to ostatecznie do krwiobiegu trafia zaledwie mały jego odsetek.

Szacuje się, że z całodziennej diety przeciętnego Polaka wchłania się blisko 10% spożytego makroskładnika.

Dlaczego tak się dzieje?

Dla człowieka najlepiej przyswajalne jest żelazo dwuwartościowe. Takie znajdziesz w mięsie, dzięki zawartych w nim barwnikom: hemoglobiny i mioglobiny. Nazywa się je żelazem hemowym. Jednak nawet to żelazo wchłania się przeciętnie w granicach 20% spożycia.

Co istotne, większość spożywanego z dietą żelaza (ok. 45%) pochodzi nie z produktów zwierzęcych, lecz roślinnych. To zaś jest trójwartościowe i musi ulec przemianie do dwuwartościowego (dzieje się to dzięki kwaśnej treści żołądkowej), by mogło być przyswojone. Szacuje się, że wchłanialność żelaza z produktów roślinnych wynosi zaledwie 1-8%.

Jakby tego było mało, wchłanianie żelaza może być obniżone przez niektóre związki (np. taninę zawartą w herbacie) i techniki kulinarne (np. smażenie czy duszenie z podsmażaniem).

Są też substancje, które podnoszą wchłanialność żelaza, takie jak obecność białka w diecie, ilość witaminy C, kwasu foliowego, witaminy B6 i B12, a także mikroelementów, np. miedzi, kobaltu czy manganu.

Jak zatem widzisz, dieta w anemii nie ogranicza się jedynie do zapewnienia produktów zawierających żelazo. Uwzględnia także to, jakie produkty ze sobą łączyć i które techniki kulinarne stosować, by maksymalnie zwiększyć biodostępność tego pierwiastka.

GDZIE ZNAJDZIESZ ŻELAZO

Jak wspomniałam, żelazo występuje powszechnie zarówno w produktach zwierzęcych, jak i roślinnych. Różna jest jednak jego ilość. I tak w zależności od ilości żelaza w produkcie, można je podzielić na te, które mają niską zawartość żelaza (czyli <1 mg/100 g), średnią zawartość żelaza (1-4 mg/100 g) i te, mające wysoką zawartość żelaza (>4 mg).

Produkty o niskiej zawartości żelaza, to np. mleko, ziemniaki i owoce.

Produkty o średniej zawartości żelaza, to np. drób, kasze, warzywa.

Produkty o wysokiej zawartości żelaza, to np. podroby, cielęcina, wołowina, warzywa suche strączkowe.

Dla przykładu: zawartość żelaza w płatkach owsianych wynosi 3,9 mg/100 g. W wątrobie wieprzowej zaś 18,7mg/100g. Przyznasz, że różnica w zawartości jest ogromna. Dodatkowo żelazo z wątroby wieprzowej jest żelazem hemowym, a zatem wchłania się znacznie lepiej niż żelazo z płatków roślinnych. Na szczęście są sposoby, by wchłanialność żelaza podnieść.

CZYTAJ TAKŻE: tłuszcze w diecie dzieci

TYLE ŻELAZNEJ TEORII, PRZEJDŹMY DO KONKRETÓW

WYPRÓBUJ GENERATOR JADŁOSPISÓW

Urozmaicona i smaczna dieta dla Twojego małego alergika!

Anemia u niemowląt:

Pamiętaj, że jeżeli u Twojego dziecka stwierdzono anemię, powinnaś każde leczenie skonsultować z pediatrą. To, co tutaj opisuję, traktuj jedynie jako wskazówkę. Niemowlęta karmione piersią najczęściej potrzebują suplementacji żelazem, by poradzić sobie z anemią. Niekiedy jednak (jak w przypadku mojej córki) sama suplementacja nie wystarczy. Dlatego tak ważne jest, by być pod stałą opieką lekarza, który będzie monitorował stan dziecka.

Poza suplementacją żelazem, ważna jest także suplementacja witamin krwiotwórczych – kwasu foliowego, witamin B6 i B12. Pamiętaj jednak, że dawkę suplementu zawsze ustala lekarz w zależności od wagi i wieku dziecka.

U dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym, które wzbogacane jest w żelazo, suplementacja tym pierwiastkiem może okazać się niekonieczna, ale zawsze musi to być potwierdzone z lekarzem.

U dzieci, u których rozszerzana jest dieta, warto zadbać o właściwą podaż witaminy C. Witamina C zwiększa bowiem wchłanialność żelaza nawet 2-, 3-krotnie, co biorąc pod uwagę poprzednie informacje o biodostępności żelaza, ma niebagatelne znaczenie. Rozszerzając dietę dziecka, pamiętaj, że najlepiej wchłania się żelazo zwierzęce, hemowe. „Na oko” biodostępność żelaza można ocenić po kolorze mięsa. Kluczowe są wysokie zawartości hemoglobiny i mioglobiny. Wybieraj zatem mięsa czerwone i różowe, np. cielęcinę.

Anemia u dzieci starszych:

Zawartość żelaza w produktach spożywczych jest różna i różne są substancje, które zwiększają jego przyswajalność. Dlatego nie zdziwi Cię zapewne, jeśli powiem, że UROZMAICENIE jest kluczem do sukcesu. Pamiętaj też, by zadbać o właściwą podaż witaminy C. Około 150 mg dziennie witaminy C w diecie znacznie zwiększy przyswajalność żelaza. Gdzie ją znajdziesz? W wielu warzywach, np. w brokułach, papryce czerwonej czy natce pietruszki. Zwróć zatem uwagę, jak ważne jest łączenie produktów mięsnych z surówkami, sałatkami czy dodatek zielonej pietruszki.

Zamiast smażenia czy duszenia z obsmażaniem wybieraj takie techniki, jak pieczenie, gotowanie czy duszenie bez obsmażania.

Jeśli Twoje dziecko ma kłopoty z anemią, a jest na etapie neofobii lub je niechętnie z innych powodów, może się okazać, że suplementacja jest konieczna. Jednak pamiętaj, że to nie załatwia sprawy – najkorzystniej będzie pracować z dzieckiem tak, by stopniowo zwiększać zakres tolerowanych przez nie produktów, dzięki czemu pokrycie zapotrzebowania na żelazo oraz inne składniki było możliwe właśnie poprzez dietę.

W tym artykule chciałam Ci przybliżyć temat anemii. Jak widzisz, dieta w jej przypadku uwzględnia:

  • zawartość żelaza w produktach spożywczych
  • zawartość innych witamin i minerałów zwiększających biodostępność żelaza
  • biodostępność żelaza, w zależności od jego źródła
  • właściwe łączenie produktów
  • dobór odpowiednich technik kulinarnych

Najlepiej, by dieta w każdej jednostce chorobowej, a zatem także w anemii, była modyfikacją codziennego sposobu żywienia dziecka. Dlatego jeśli zmagasz się z niedokrwistością malucha – dobrze jest zasięgnąć porady dietetyka. Specjalista pomoże Ci nie tylko wprowadzić modyfikacje do jadłospisu, ale też wcielić te zmiany w życie. A to – jak my, mamy, doskonale wiemy – jest często najtrudniejszym etapem w pracy z dzieckiem.

CZYTAJ TAKŻE: czy warto dziecku podawać kawę inkę?

ODBIERZ BEZPŁATNY E-BOOK

Pomóż mi tworzyć wartościowe treści dla Ciebie.
Wypełnij ankietę i zgarnij bezpłatny e-book "101 pytań o żywienie dzieci"

Nina Wojtyra, dietetyk dla dzieci

Nina Wojtyra

Jeśli podobał Ci się mój tekst - udpostępnij go proszę.

Polub mój profil na Facebooku

Privacy Policy Settings